कृष्णा नदीची खालावत चाललेली पाणीपातळी, सिंचन योजनांवर निर्माण झालेले संकट आणि आगामी काळातील संभाव्य पाणीटंचाईची तीव्रता लक्षात घेता कोयना धरणातून कृष्णा नदीपात्रात पाणी सोडण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे. सांगली पाटबंधारे मंडळाच्या मागणीनुसार सोमवार, दि. २१ सप्टेंबर रोजी सकाळी ८ वाजता कोयना धरणाचे दोन वक्र दरवाजे प्रत्येकी एक फूट उघडण्यात येणार असून त्यातून २,९३३ क्युसेक पाण्याचा विसर्ग कोयना नदीपात्रात करण्यात येणार आहे.
कोयना धरणाच्या पायथा विद्युतगृहातील एक युनिट सध्या कार्यरत असून त्यातून १,०५० क्युसेक पाण्याचा विसर्ग सुरू आहे. त्यात धरणाच्या दोन वक्र दरवाजांतून होणाऱ्या २,९३३ क्युसेक विसर्गाची भर पडल्याने कोयना नदीमध्ये एकूण ३,९८३ क्युसेक पाण्याचा विसर्ग होणार आहे.
गेल्या काही दिवसांपासून सांगली जिल्ह्यात कृष्णा नदीच्या पाणीपातळीत मोठी घट झाली आहे. नदीतील पाणीपातळी कमी झाल्याने सिंचन, पिण्याचे पाणी तसेच विविध उपसा सिंचन योजनांच्या कार्यक्षमतेबाबत चिंता निर्माण झाली होती. विशेषतः टेंभू, ताकारी, म्हैसाळ तसेच अन्य लहान-मोठ्या उपसा सिंचन योजनांवर नदीतील पाण्याची उपलब्धता कमी झाल्याचा परिणाम होण्याची शक्यता निर्माण झाली होती.
या पार्श्वभूमीवर कोयना धरणातून पाणी सोडण्याचा निर्णय सांगली जिल्ह्यासाठी महत्त्वाचा मानला जात आहे. कोयना नदीमार्गे कृष्णा नदीपात्रात पाण्याची आवक वाढल्याने नदीपात्रातील पाणीपातळीत सुधारणा होण्यास मदत होणार आहे.
कृष्णा नदीतील पाणीपातळी झपाट्याने कमी होत असताना सांगली जिल्ह्यात निर्माण होणाऱ्या संभाव्य पाणीटंचाईकडे क्रांती WAVEच्या माध्यमातून सातत्याने लक्ष वेधण्यात आले होते. कृष्णा नदीपात्रात पाणी सोडण्याची मागणीही करण्यात आली होती.
याच पार्श्वभूमीवर शरद लाड यांनीही कृष्णा नदीतील पाणीटंचाईचा प्रश्न गांभीर्याने घेत कोयना धरणातून पाणी सोडण्याची मागणी केली होती. सांगली पाटबंधारे मंडळाने केलेल्या मागणीनंतर आता कोयना धरणातून पाणी सोडण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे.
त्यामुळे कृष्णा नदीच्या पाणीप्रश्नासाठी करण्यात आलेल्या मागणीला काही प्रमाणात यश मिळाले असून, नदीकाठच्या शेतकऱ्यांना आणि नागरिकांना या निर्णयामुळे दिलासा मिळण्याची अपेक्षा आहे.
कृष्णा नदीतील पाणीपातळी कमी झाल्याने टेंभू, ताकारी, म्हैसाळ तसेच अन्य लहान-मोठ्या उपसा सिंचन योजनांच्या पाणीउपशावर परिणाम होण्याची शक्यता निर्माण झाली होती. नदीपात्रात पुरेसे पाणी उपलब्ध नसल्यास या योजनांच्या पंपिंगवर मर्यादा येऊ शकतात.
सांगली जिल्ह्यातील दुष्काळी आणि अवर्षणप्रवण भागातील शेती मोठ्या प्रमाणात या उपसा सिंचन योजनांच्या पाण्यावर अवलंबून आहे. त्यामुळे नदीपात्रात पाणी उपलब्ध होणे आणि त्या पाण्याचा शेतीसाठी उपसा करण्यास परवानगी मिळणे, हे दोन्ही मुद्दे महत्त्वाचे ठरणार आहेत.
कोयना धरणातून कृष्णा नदीपात्रात पाणी सोडण्याचा निर्णय झाल्यानंतर आता कृष्णा नदीवरील उपसाबंदी उठविण्यासाठी पाठपुरावा करण्याची भूमिका शरद लाड यांनी घेतली आहे.
“कोयना धरणातून पाणी सोडण्याचा निर्णय हा कृष्णा खोऱ्यातील शेतकऱ्यांसाठी दिलासादायक आहे. मात्र, केवळ नदीत पाणी सोडून प्रश्न सुटणार नाही. टेंभू, ताकारी, म्हैसाळ आणि अन्य उपसा सिंचन योजनांना शेतीसाठी पाणी मिळण्यासाठी उपसाबंदी उठविणे आवश्यक आहे. त्यासाठी आता संबंधित विभागाकडे पाठपुरावा करू,” असे शरद लाड यांनी सांगितले.
नदीपात्रातील पाणीपातळी सुधारल्यानंतर उपलब्ध पाणीसाठा, सिंचनाची गरज आणि नदीची स्थिती यांचा आढावा घेऊन उपसा सिंचनाबाबत प्रशासनाने निर्णय घ्यावा, अशी मागणीही पुढे येत आहे.
कोयना धरणातून पाणी सोडण्याचा निर्णय हा कृष्णा नदीतील घटत्या पाणीपातळीच्या पार्श्वभूमीवर महत्त्वाचा टप्पा आहे. मात्र, आता उपसाबंदी उठवून शेतकऱ्यांना उपलब्ध पाण्याचा शेतीसाठी उपयोग करून देण्याचा मुद्दा पुढे आला आहे.
कृष्णा नदीवरील उपसा सिंचन योजनांना पाणी मिळाले तर दुष्काळी भागातील पिकांना मोठा आधार मिळू शकतो. त्यामुळे कोयना धरणातून होणारा विसर्ग, कृष्णा नदीची पाणीपातळी आणि त्यानंतर उपसाबंदीबाबत प्रशासन घेणारा निर्णय याकडे शेतकरी आणि नदीकाठच्या गावांचे लक्ष लागले आहे.
दरम्यान, कोयना धरणातून पाणी सोडण्यात येणार असल्याने कोयना नदी तसेच पुढील नदीपात्रातील पाणीपातळीत वाढ होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे नदीकाठच्या गावांतील नागरिकांनी सतर्कता बाळगावी.
नागरिकांनी नदीपात्रात जाऊ नये, नदीकाठावर अनावश्यक वावर टाळावा तसेच लहान मुले आणि जनावरे नदीपात्रापासून दूर ठेवावीत, असे आवाहन करण्यात आले आहे. नदीकाठच्या ग्राम प्रशासनाने आणि संबंधित यंत्रणांनी परिस्थितीवर लक्ष ठेवून आवश्यक ती खबरदारी घ्यावी, असेही कळविण्यात आले आहे.
कोयना धरणाच्या पायथा विद्युतगृहातून सुरू असलेला १,०५० क्युसेक विसर्ग आणि धरणाचे दोन वक्र दरवाजे प्रत्येकी एक फूट उघडल्यानंतर होणारा २,९३३ क्युसेक विसर्ग, असा एकूण ३,९८३ क्युसेक पाण्याचा विसर्ग कोयना नदीत होणार आहे.
या पाण्यामुळे कृष्णा नदीपात्रातील पाणीपातळीत होणारी वाढ आणि त्याचा टेंभू, ताकारी, म्हैसाळसह उपसा सिंचन योजनांना होणारा संभाव्य फायदा याकडे आता जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांचे लक्ष लागले आहे.
कोयना धरणातून पाणी सोडण्याच्या निर्णयानंतर आता पुढची मागणी उपसाबंदी उठविण्याची असून, त्यासाठी पाठपुरावा करण्याची भूमिका शरद लाड यांनी स्पष्ट केली आहे.
अजून कोणतेही कमेंट्स नाहीत. पहिला कमेंट करा!
