सांगली : क्रांती WAVE वृत्तसेवा
कृष्णा नदीची पाणीपातळी झपाट्याने खालावत चालल्याने सांगली आणि सातारा जिल्ह्यांतील कृष्णाकाठच्या शेतीसमोर सिंचनाच्या पाण्याचा गंभीर प्रश्न निर्माण झाला आहे. अनेक ठिकाणी कृष्णा नदीपात्रातील पाणी मोठ्या प्रमाणात घटले असून काही भागांत नदीपात्र कोरडे पडले आहे. नदीची अशीच अवस्था कायम राहिल्यास कृष्णा नदीवर अवलंबून असलेल्या ताकारी, टेंभू, म्हैसाळ यांसह विविध लहान-मोठ्या उपसा सिंचन योजना पाण्याअभावी बंद पडण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. त्यामुळे सांगली-सातारा जिल्ह्यांतील कृष्णाकाठच्या शेतीबरोबरच दुष्काळी भागातील सिंचन आणि पिण्याच्या पाण्याचा प्रश्नही गंभीर होण्याची शक्यता आहे.
पुढील महिन्यात ऊस गळीत हंगाम सुरू होणार असल्याने ऊस उत्पादक शेतकऱ्यांची पिकांना पाणी देण्यासाठी धावपळ सुरू आहे. अशा परिस्थितीत नदीतील पाणीपातळी घटल्याने शेतकऱ्यांच्या चिंतेत भर पडली आहे. कृष्णा नदीत तातडीने पाणी सोडण्यात यावे, अशी मागणी भाजप युवक नेते तथा क्रांती साखर कारखान्याचे चेअरमन शरद लाड यांनी केली आहे.
कृष्णा नदीतील पाण्यावर सांगली आणि सातारा जिल्ह्यांतील मोठ्या क्षेत्राची शेती अवलंबून आहे. नदीकाठच्या गावांतील ऊस, भाजीपाला आणि अन्य पिकांसाठी नदीतील पाण्याचा वापर केला जातो. त्याचबरोबर कृष्णाकाठावरून पाणी उचलून दुष्काळी भागात पोहोचविणाऱ्या विविध उपसा सिंचन योजनांमुळे नदीपासून दूर असलेल्या भागातील शेतीला सिंचनाची सुविधा मिळाली आहे. त्यामुळे कृष्णा नदीतील पाणीपातळी कमी होणे हा केवळ नदीकाठच्या गावांचा प्रश्न नसून संपूर्ण सिंचन व्यवस्थेवर परिणाम करणारा विषय ठरत आहे.
कृष्णा नदीतील पाणीपातळी आणखी खालावल्यास ताकारी, टेंभू आणि म्हैसाळ या महत्त्वाच्या उपसा सिंचन योजनांसह नदीवर आधारित अन्य लहान-मोठ्या लिफ्ट इरिगेशन योजनांवरही परिणाम होण्याची शक्यता आहे. या योजनांच्या माध्यमातून कृष्णा नदीतून पाणी उचलून दुष्काळी भागातील शेतीला पाणी दिले जाते.
नदीपात्रातील पाणी आवश्यक पातळीपेक्षा खाली गेल्यास पाणी उपसा करण्यास तांत्रिक अडचणी निर्माण होऊ शकतात. परिणामी काही योजना बंद पडण्याच्या मार्गावर येऊ शकतात. या योजना बंद पडल्यास त्यांच्या कार्यक्षेत्रातील मोठ्या क्षेत्रावरील पिकांना सिंचनाचा फटका बसण्याची शक्यता आहे. विशेषतः ऊस उत्पादक शेतकऱ्यांसाठी ही परिस्थिती गंभीर ठरू शकते.
उपसा सिंचन योजनांचा उपयोग केवळ शेतीसाठीच होत नाही. कृष्णाकाठावरून पाणी उचलून दुष्काळी भागातील गावांना पाणी उपलब्ध करून देणाऱ्या विविध योजनांसाठीही कृष्णा नदीतील पाणी महत्त्वाचे आहे.
कृष्णा नदीतील पाणीपातळी आणखी कमी झाल्यास या योजनांच्या कार्यक्षमतेवर परिणाम होऊ शकतो. परिणामी दुष्काळी भागातील शेतीसाठी सिंचनाचे पाणी उपलब्ध होण्यास अडचणी येण्याबरोबरच काही भागांत पिण्याच्या पाण्याची समस्याही निर्माण होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे कृष्णा नदीत तातडीने पाणी सोडणे गरजेचे असल्याचे शरद लाड यांनी म्हटले आहे.
आगामी महिन्यात ऊस गळीत हंगाम सुरू होणार आहे. त्यामुळे शेतकरी उभ्या उसाला आवश्यक पाणी देण्यासाठी धावपळ करीत आहेत. ऊस पिकाच्या वाढीच्या आणि उत्पादनाच्या दृष्टीने हा काळ महत्त्वाचा असताना कृष्णा नदीतील पाणीपातळी कमी झाल्याने शेतकऱ्यांसमोर मोठे आव्हान उभे राहिले आहे.
नदीकाठच्या भागात पाणी उपसा करण्यास अडचणी येत असून, उपसा सिंचन योजनांवर अवलंबून असलेल्या दुष्काळी भागातील शेतकऱ्यांचीही चिंता वाढली आहे. पाणी वेळेत उपलब्ध झाले नाही तर उभ्या पिकांना त्याचा फटका बसण्याची शक्यता आहे.
कृष्णा नदीतील पाणीपातळी कमी झाल्याने गणेश विसर्जनाचा प्रश्नही ऐरणीवर आला आहे. सांगली आणि सातारा जिल्ह्यांतील कृष्णाकाठच्या अनेक गावांमध्ये गणेशमूर्तींचे नदीत विसर्जन करण्याची परंपरा आहे. मात्र नदीपात्रातच पाणी कमी असल्याने मोठ्या गणेशमूर्तींचे विसर्जन कोठे आणि कसे करायचे, असा प्रश्न गणेश मंडळांसमोर निर्माण झाला आहे.
कृष्णा नदीत पुरेसे पाणी उपलब्ध झाल्यास शेतीच्या सिंचनासोबतच गणेश विसर्जनासाठीही नदीपात्राचा वापर करणे शक्य होईल. त्यामुळे पाणी सोडण्याचा निर्णय हा शेतीबरोबरच गणेशोत्सवाच्या पार्श्वभूमीवरही महत्त्वाचा ठरणार आहे.
कृष्णा नदीतील सद्यस्थिती लक्षात घेऊन भाजप नेते तथा क्रांती साखर कारखान्याचे चेअरमन शरद लाड यांनी पाटबंधारे विभागाच्या अधिकाऱ्यांशी दूरध्वनीवरून संपर्क साधला. कोयना धरणातून कृष्णा नदीत तातडीने पाणी सोडण्यात यावे, अशी मागणी त्यांनी अधिकाऱ्यांकडे केली.
कृष्णा नदीत पाणी सोडल्यास सांगली आणि सातारा जिल्ह्यांतील कृष्णाकाठच्या शेतीला दिलासा मिळेल. तसेच ताकारी, टेंभू, म्हैसाळसह अन्य उपसा सिंचन योजनांना पाणी उपलब्ध होऊन दुष्काळी भागातील शेतीला सिंचनाची सुविधा सुरू ठेवता येईल. त्याचबरोबर पिण्याच्या पाण्याच्या योजनांनाही त्याचा फायदा होईल, असे लाड यांनी अधिकाऱ्यांच्या निदर्शनास आणून दिले.
शरद लाड यांनी पालकमंत्री चंद्रकांत पाटील यांच्याशीही दूरध्वनीवरून संपर्क साधून कृष्णा नदीत तातडीने पाणी सोडण्याची विनंती केली. तसेच जिल्हा प्रशासनालाही याबाबत तातडीने कार्यवाही करण्याची मागणी केली आहे.
कृष्णा नदीची पाणीपातळी आणखी खालावण्यापूर्वी प्रशासनाने परिस्थितीचे गांभीर्य लक्षात घेऊन आवश्यक निर्णय घ्यावा. कोयना धरणातून तातडीने पाणी सोडल्यास नदीकाठची शेती, उपसा सिंचन योजनांच्या कार्यक्षेत्रातील पिके आणि दुष्काळी भागातील पिण्याच्या पाण्याची व्यवस्था यांना दिलासा मिळू शकतो, असे शरद लाड यांनी म्हटले आहे.
कृष्णा नदीतील घटती पाणीपातळी ही केवळ नदीकाठच्या शेतीपुरती मर्यादित समस्या राहिलेली नाही. कृष्णा नदीवर आधारित ताकारी, टेंभू, म्हैसाळ आणि अन्य लहान-मोठ्या उपसा सिंचन योजनांमुळे नदीचे पाणी दुष्काळी भागापर्यंत पोहोचते. त्यामुळे नदीतील पाणी कमी झाल्यास त्याचा परिणाम सांगली आणि सातारा जिल्ह्यांतील मोठ्या क्षेत्रावरील शेतीवर होऊ शकतो.
उपसा सिंचन योजना बंद पडण्याची वेळ आली तर दुष्काळी भागातील शेतकऱ्यांना मोठ्या अडचणींचा सामना करावा लागू शकतो. सिंचनाचे पाणी कमी होण्याबरोबरच काही भागांतील पिण्याच्या पाण्याची व्यवस्थाही प्रभावित होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे कृष्णा नदीतील पाणीपातळी कायम ठेवण्यासाठी तातडीने उपाययोजना करण्याची गरज आहे.
कृष्णा नदीतील पाणीपातळी, आगामी ऊस गळीत हंगाम, सांगली-सातारा जिल्ह्यांतील शेती, ताकारी-टेंभू-म्हैसाळसह उपसा सिंचन योजना, दुष्काळी भागातील पिण्याचे पाणी आणि गणेश विसर्जन या सर्व बाबींचा विचार करून कोयना धरणातून कृष्णा नदीत तातडीने पाणी सोडावे, अशी मागणी शरद लाड यांनी केली आहे. वेळेत पाणी उपलब्ध झाल्यास कृष्णाकाठच्या तसेच दुष्काळी भागातील शेतकऱ्यांना मोठा दिलासा मिळण्यास मदत होईल.
अजून कोणतेही कमेंट्स नाहीत. पहिला कमेंट करा!
