सांगली जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी बँकेच्या निवडणुकीत वरकरणी भाजपची महायुती आणि काँग्रेससह महाविकास आघाडी अशी लढत दिसत असली, तरी राष्ट्रवादीचे नेते व माजी मंत्री जयंत पाटील यांच्या सहकारातील प्रभावाला शह देण्यासाठी भाजप आणि काँग्रेसमधील काही नेत्यांचे अंतर्गत राजकीय समीकरण जुळत असल्याची चर्चा जिल्ह्याच्या राजकीय वर्तुळात रंगली आहे. खासदार विशाल पाटील आणि भाजपचे नेते तथा पालकमंत्री चंद्रकांत पाटील यांच्यात झालेली भेट, त्यानंतर सुरू असलेल्या राजकीय चर्चांना मिळालेली गती आणि विविध नेत्यांच्या बैठकांमुळे या चर्चेला आणखी उधाण आले आहे. विशेष म्हणजे, माजी खासदार संजयकाका पाटील यांनी या घडामोडींवरून थेट ‘मॅच फिक्सिंग’चा आरोप केला आहे. मात्र, भाजप-काँग्रेसमध्ये प्रत्यक्ष अशी युती किंवा निवडणूकपूर्व करार झाल्याचे अधिकृतपणे स्पष्ट झालेले नाही.
जिल्हा बँकेच्या निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर विशाल पाटील आणि चंद्रकांत पाटील यांच्यात सुमारे दीड तास चर्चा झाल्याचा दावा संजयकाका पाटील यांनी केला आहे. दोन परस्परविरोधी राजकीय पक्षांतील नेत्यांमध्ये एवढी प्रदीर्घ चर्चा होत असल्याने त्यामागे केवळ औपचारिक कारण नसावे, असा दावा त्यांनी केला. या भेटीवरूनच त्यांनी जिल्हा बँक निवडणुकीत ‘मॅच फिक्सिंग’ होत असल्याचा आरोप केला आहे.
मात्र, विशाल पाटील आणि आमदार विश्वजित कदम यांनी या भेटीचा संबंध दुष्काळ आणि जिल्हा नियोजन समितीच्या प्रश्नांशी असल्याचे स्पष्ट केले आहे. विशाल पाटील यांनी पालकमंत्र्यांसोबतची भेट जाहीर होती आणि त्यातून वेगळा राजकीय अर्थ काढू नये, असे स्पष्टीकरण दिले आहे. त्यामुळे भेटीमागील नेमका राजकीय संदर्भ काय, हा प्रश्न अद्याप चर्चेचाच विषय आहे.
४७ अर्जांनी वाढवली निवडणुकीची धग
अर्ज दाखल करण्याच्या तिसऱ्या दिवशी मोठ्या संख्येने उमेदवारांनी अर्ज दाखल केले असून, खासदार विशाल पाटील, आमदार विश्वजित कदम यांच्यासह अनेक दिग्गज निवडणुकीच्या मैदानात उतरले आहेत. २१ संचालक पदांसाठी मोठ्या प्रमाणावर अर्ज दाखल झाल्याने निवडणुकीतील इच्छुकांची संख्या वाढत चालली आहे. अंतिम दिवशी आणखी अर्ज दाखल होण्याची शक्यता आहे.
मात्र, सध्याच्या अर्जांच्या गर्दीवरून अंतिम लढतीचे चित्र स्पष्ट होत नाही. छाननी आणि माघारीनंतर कोण कोणाच्या पॅनेलमध्ये राहणार, कोण माघार घेणार आणि कोणत्या मतदारसंघात कोणत्या गटाचा उमेदवार राहणार, यावर खरी राजकीय लढत निश्चित होणार आहे.
‘वरून विरोध, आतून समन्वय’ची चर्चा
या निवडणुकीतील महत्त्वाचा मुद्दा म्हणजे पक्षांच्या अधिकृत भूमिकांपेक्षा स्थानिक सहकारातील राजकीय गणिते वेगळी असण्याची शक्यता. भाजपने जिल्हा बँकेच्या सर्व २१ जागा महायुतीच्या माध्यमातून लढविण्याची भूमिका घेतली आहे. दुसरीकडे काँग्रेसचे विशाल पाटील आणि विश्वजित कदम हेही निवडणुकीच्या रिंगणात उतरले आहेत.
याच पार्श्वभूमीवर भाजप आणि काँग्रेसमधील काही नेत्यांच्या अंतर्गत बैठका आणि मतदारसंघनिहाय चर्चांची राजकीय वर्तुळात चर्चा आहे. जयंत पाटील यांच्या प्रभावाला मर्यादा आणण्यासाठी काही मतदारसंघांत दोन्ही बाजूंमध्ये समन्वय होऊ शकतो का, हा प्रश्न त्यामुळे उपस्थित झाला आहे.
ही चर्चा सध्या राजकीय पातळीवरील अंदाज आणि दाव्यांपुरतीच आहे. प्रत्यक्षात भाजप-काँग्रेसमध्ये कोणता समझोता झाला आहे, हे उमेदवारी माघारीनंतरच अधिक स्पष्ट होण्याची शक्यता आहे.
संजयकाकांच्या ‘मॅच फिक्सिंग’ आरोपाने खळबळ
माजी खासदार संजयकाका पाटील यांनी जिल्हा बँकेची निवडणूक पक्षविरहित पद्धतीने व्हावी, अशी भूमिका मांडतानाच विशाल पाटील आणि चंद्रकांत पाटील यांच्या भेटीवरून ‘मॅच फिक्सिंग’चा आरोप केला आहे. त्यांनी भाजप, काँग्रेस आणि राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या नेत्यांशी चर्चा करून पर्याय उभा करण्याचा प्रयत्न केल्याचेही वृत्त आहे.
त्यांच्या आरोपामुळे आधीपासून सुरू असलेल्या राजकीय चर्चेला अधिक धार आली आहे. विशेषतः विशाल पाटील यांनी भाजपचे नेते सम्राट महाडिक यांना जाहीर शुभेच्छा दिल्याच्या घडामोडीचीही या राजकीय समीकरणांशी सांगड घातली जात आहे. मात्र, या सर्व घटनांचा थेट जिल्हा बँक निवडणुकीतील कोणत्याही कराराशी संबंध असल्याचे अधिकृतपणे सिद्ध झालेले नाही.
जयंत पाटील यांच्यासमोर नवे आव्हान?
जिल्हा बँकेच्या राजकारणात जयंत पाटील यांचा प्रभाव हा निवडणुकीतील महत्त्वाचा राजकीय संदर्भ आहे. यंदा भाजपनेही पूर्ण ताकदीने निवडणुकीत उतरण्याची तयारी केली आहे. त्यामुळे जयंत पाटील यांना रोखण्यासाठी विरोधी राजकीय शक्ती एकत्र येतात की प्रत्येक पक्ष स्वतंत्रपणे लढतो, याकडे जिल्ह्याचे लक्ष लागले आहे.
विशाल पाटील–चंद्रकांत पाटील भेट, भाजप-काँग्रेसमधील चर्चांची रंगलेली चर्चा आणि संजयकाका पाटील यांचा ‘मॅच फिक्सिंग’चा आरोप यामुळे जिल्हा बँक निवडणुकीला आता वेगळेच राजकीय परिमाण प्राप्त झाले आहे.
खरी कसोटी माघारीच्या दिवशी
अर्ज दाखल करण्याची अंतिम मुदत १ ऑक्टोबर असून, ५ ऑक्टोबरला अर्जांची छाननी होणार आहे. उमेदवारी मागे घेण्याची अंतिम तारीख २१ ऑक्टोबर आहे. त्यानंतरच प्रत्यक्ष पॅनेल आणि मतदारसंघनिहाय लढतीचे चित्र स्पष्ट होईल. मतदान १ नोव्हेंबरला, तर मतमोजणी ३ नोव्हेंबरला होणार आहे.
त्यामुळे सध्या सुरू असलेल्या आरोप-प्रत्यारोपांपेक्षा माघारीनंतर कोण कोणाच्या सोबत उभे राहतात, हे अधिक महत्त्वाचे ठरणार आहे. भाजप आणि काँग्रेसमध्ये खरोखरच कोणता अंतर्गत समन्वय आहे का, की स्थानिक पातळीवरील राजकीय हालचालींना ‘मॅच फिक्सिंग’चे स्वरूप दिले जात आहे, याचे उत्तर उमेदवारीच्या अंतिम चित्रातूनच मिळणार आहे. -------------------------
दाखल झालेल्या एकूण अर्जांची संख्या १२१ वर पोहोचली आहे.
निवडणूक अर्ज दाखल करण्यासाठी आता अवघे दोन दिवस शिल्लक असून गुरुवार, १ ऑक्टोबर हा अर्ज भरण्याचा अंतिम दिवस आहे. त्यामुळे शेवटच्या दोन दिवसांत प्रमुख राजकीय गटांकडून आणखी मोठे चेहरे अर्ज दाखल करण्याची शक्यता आहे. त्यानंतर होणारी छाननी आणि उमेदवारी माघारीचे नाट्य याकडे संपूर्ण जिल्ह्याचे लक्ष लागले आहे.
पाहूयात कोणत्या गटातून कोणी ठोकला शड्डू:
• सोसायटी गट: खासदार विशाल पाटील, पूजा विशाल पाटील, शैलजा पाटील, भालचंद्र पाटील, देवराज पाटील, आमदार विश्वजित कदम, महेश पवार, काकासो काशीद, विनायक मोहिते, तानाजी महिंद, शिवाजी पाटील.
• महिला गट: पूजा पाटील, छाया अरुण खरमाटे, शीतल पवार, स्वाती सुशांत खाडे, अस्मिता होनमोरे, सविता बजरंग पाटील, मंदाताई लालासो करंडे.
• अनुसूचित जाती-जमाती गट: अरुण कांबळे, प्रकाश कदम, शशिकांत नागे, मोहन वनखंडे, विलास सर्जे, तानाजी सातपुते, अस्मिता होनमोरे.
• विमुक्त जाती-भटक्या जमाती गट: गजानन शेंडगे, विष्णू माने, शंकर माने, मुकुंद ठोंबरे.
• प्रक्रिया गट: अमोल पाटील, मनोज मोहनराव शिंदे, पूजा पाटील, विशाल पाटील, स्वप्नील पाटील.
• नागरी बँका-पतसंस्था गट: पूजा पाटील, विशाल पाटील, मोहन वनखंडे, देवराज पाटील, दिग्विजय सूर्यवंशी, रावसाहेब पाटील, स्वाती खाडे.
• इतर संस्था गट: सुनील कबाडगे, मोहन वनकंडे, शंकर माने.