फुले १३००७ : अधिक उतारा, जादा वजन देणारे ऊस वाण

फुले ऊस १३००७ : अधिक साखर उतारा, जादा वजन देणारे ऊस वाणसुरू, पूर्वहंगामी आणि आडसाली हंगामासाठी शिफारस करण्यात आलेले फुले ऊस १३००७ हे मध्यम पक्वता गटातील नवीन ऊस वाण अधिक उत्पादन, जास्त साखर उतारा, उत्तम खोडवा आणि पाण्याचा ताण सहन करण्याच्या क्षमतेमुळे शेतकऱ्यांसाठी फायदेशीर ठरत आहे.
– डॉ. राजेंद्र भिलारे, ऊस विशेषज्ञ, मध्यवर्ती ऊस संशोधन केंद्र, पाडेगाव
नवीन वाणाची निर्मिती
मध्यवर्ती ऊस संशोधन केंद्राने अखिल भारतीय ऊस समन्वित संशोधन योजनेअंतर्गत २०२३ मध्ये फुले ऊस १३००७ ही जात महाराष्ट्रासह गुजरात, कर्नाटक, तामिळनाडू, आंध्र प्रदेश, मध्य प्रदेश आणि छत्तीसगड या राज्यांसाठी प्रसारित केली आहे. ही जात फुले २६५ आणि कोएम ०२५४ या वाणांच्या संकरातून विकसित करण्यात आली असून को ८६०३२ पेक्षा अधिक उत्पादनक्षम ठरली आहे.
अधिक ऊस व साखर उत्पादन
अंतिम चाचण्यांमध्ये फुले ऊस १३००७ या जातीने को ८६०३२, कोसी ६७१ आणि कोएसएनके ०५१०३ या प्रचलित वाणांच्या तुलनेत अनुक्रमे ११.२२, २९.७० आणि १९.७८ टक्के अधिक ऊस उत्पादन दिले. खोडवा पिकातही ऊस उत्पादन १०.८७ टक्के आणि साखर उत्पादन १२ टक्क्यांनी अधिक मिळाले. देशातील १२ संशोधन केंद्रांमध्ये या वाणाने ऊस आणि साखर उत्पादनात प्रथम क्रमांक मिळविला.
राज्यस्तरीय चाचण्यांतील कामगिरी
राज्यस्तरीय चाचण्यांमध्ये सुरू हंगामात हेक्टरी १२९ टन, पूर्वहंगामात १३६ टन, आडसाली हंगामात १४७ टन आणि खोडव्यात १२१ टन ऊस उत्पादन मिळाले. साखर उत्पादन अनुक्रमे १८.४४, १९.४०, २०.५३ आणि १७.१० टन प्रति हेक्टर नोंदविण्यात आले. हे उत्पादन को ८६०३२ या वाणापेक्षा लक्षणीयरीत्या अधिक आहे.
जास्त साखर उतारा आणि वजनदार ऊस
फुले ऊस १३००७ या जातीचे व्यापारी साखर प्रमाण सुरू, पूर्वहंगामी, आडसाली आणि खोडवा हंगामात अनुक्रमे १४.२२, १४.१९, १३.९५ आणि १४.०२ टक्के आढळले. या जातीचा उसाचा सरासरी व्यास २.८० सेंमी, उंची २६६ सेंमी आणि एका उसाचे सरासरी वजन १.५३ किलो असून हे सर्व गुणधर्म को ८६०३२ पेक्षा अधिक चांगले आहेत.
प्रमुख वैशिष्ट्ये
या जातीचा ऊस मध्यम जाड, हिरव्या रंगाचा, पाचट निघाल्यानंतर पिवळसर-हिरवा दिसणारा आणि शंक्वाकृती नागमोडी कांडी असलेला आहे. पाने गर्द हिरवी, सरळ व टोकदार असून पाचट सहज निघते. फुटवे अधिक येतात, खोडवा उत्कृष्ट येतो आणि तोडणीस उशीर झाला तरी ऊस पोकळ पडत नाही. या जातीला तुरा उशिरा व अल्प प्रमाणात येतो.
रोगप्रतिकारक आणि दुष्काळसहिष्णू वाण
फुले ऊस १३००७ या जातीमध्ये लाल कुज आणि चाबूक काणी रोगाविरुद्ध चांगला प्रतिकार आहे. शेंडेकिडीचा प्रादुर्भाव तुलनेने कमी होतो. पाण्याचा ताण अधिक काळ सहन करण्याची क्षमता असल्यामुळे कमी पाण्याच्या परिस्थितीतही हा वाण चांगली वाढ आणि उत्पादन देतो. क्षारयुक्त जमिनीतही या वाणाची कामगिरी समाधानकारक आहे.
शेतकऱ्यांसाठी फायदेशीर पर्याय
अधिक ऊस उत्पादन, जास्त साखर उतारा, वजनदार ऊस, उत्कृष्ट खोडवा, रोगप्रतिकारक क्षमता आणि पाण्याचा ताण सहन करण्याची क्षमता या गुणांमुळे फुले ऊस १३००७ हा वाण सुरू, पूर्वहंगामी आणि आडसाली लागवडीसाठी शेतकऱ्यांसाठी अत्यंत उपयुक्त आणि फायदेशीर पर्याय ठरत आहे.